• darkblurbg
    Nieuw
  • darkblurbg
    Nieuw

Accreditatie: tempo maken én realistisch blijven

Gepubliceerd op: 16-11-2026

De eerste honderd bestuurders zijn geaccrediteerd, maar er is nog een flinke stap te zetten. Hoe zorgen we voor voldoende tempo, een realistische planning en een traject dat aansluit bij de professionele ontwikkeling van bestuurders? En wat betekent dit voor bestuurders van samenwerkingsverbanden?

Tot en met het derde kwartaal zijn dit kalenderjaar 53 accreditaties succesvol afgerond. Naar verwachting komt het totaal voor het jaar uit op ongeveer 75. Dat is de helft van de 150 accreditaties waarop voor dit opstartjaar was gerekend. Op langere termijn is uitgegaan van ongeveer 300 accreditaties per jaar.
Deze aantallen onderstrepen de noodzaak om accreditatie nadrukkelijker onder de aandacht te brengen en bestuurders tijdig in beweging te krijgen. De sector heeft er belang bij om zelf te laten zien dat professionele kwaliteitsborging werkt. Wanneer zelfregulering onvoldoende resultaat oplevert, neemt de kans toe dat vanuit de overheid aanvullende eisen worden gesteld.

Vooraanmelding en planning

Om meer zicht te krijgen op de planning is de mogelijkheid van vooraanmelding geïntroduceerd. Bestuurders kunnen daarmee aangeven in welke periode zij het accreditatietraject willen doorlopen. Daar is inmiddels substantieel gebruik van gemaakt.
De vooraanmelding biedt meer grip op de spreiding van de trajecten en creëert tegelijkertijd een vorm van commitment. Dan nog blijft het de verantwoordelijkheid van individuele bestuurders om in de betreffende periode daadwerkelijk voldoende tijd voor het traject vrij te maken.
Het uitgangspunt is dat SABFO tot 2031 de tijd heeft om de accreditatie breed te realiseren. Wel is het wenselijk dat bestuurders zich ruim daarvoor aanmelden, zodat wordt voorkomen dat in de laatste fase een grote groep alsnog in korte tijd geaccrediteerd moet worden. In het overleg met het ministerie wordt daarom ook besproken welke tussentijdse verwachtingen realistisch zijn en hoeveel beleidsruimte de sector zelf kan behouden.

Realistische omvang van de doelgroep

Tijdens de vergadering is aandacht gevraagd voor het aantal bestuurders dat daadwerkelijk geaccrediteerd moet worden. Het eerder gehanteerde uitgangspunt van circa 1.500 bestuurders lijkt mogelijk te hoog. In het primair en voortgezet onderwijs gaat het volgens de besproken cijfers om ongeveer 960 statutaire bestuurders. Inclusief bestuurders van samenwerkingsverbanden komt het totaal naar verwachting iets boven de 1.000 uit. (Vanuit de DUO registraties gaat het om 1190 unieke bestuursorganisaties primair onderwijs, voortgezet onderwijs en samenwerkingsverbanden samen).
Daarbij moet bovendien rekening worden gehouden met bestuurders die de komende jaren stoppen vanwege pensionering of een andere loopbaanstap, en met nieuwe bestuurders die eerst voldoende ervaring moeten opdoen voordat zij het accreditatietraject kunnen doorlopen. Voor onderdelen zoals 360-gradenfeedback is immers een zekere periode van functioneren nodig.
Voorgesteld is daarom om scherper te kijken naar de feitelijke doelgroep en op basis daarvan een realistische planning te maken. Dat kan helpen om het traject niet alleen als urgent, maar ook als aantoonbaar haalbaar te positioneren richting bestuurders en ministerie.

Accreditatie als onderdeel van professionele ontwikkeling

Vanuit de zaal is daarnaast benadrukt dat accreditatie zoveel mogelijk kan aansluiten bij bestaande gesprekken over functioneren en professionele ontwikkeling. Veel bestuurders bespreken jaarlijks met hun raad van toezicht of remuneratiecommissie onderwerpen als reflectie, ontwikkeling en 360-gradenfeedback. Door deze processen goed met elkaar te verbinden, hoeft accreditatie niet volledig naast bestaande ontwikkelactiviteiten te staan.
Let wel, accreditatie vraagt meer dan alleen een regulier ontwikkelgesprek, maar bestaande instrumenten en reflectiemomenten kunnen wel onderdeel zijn van het traject. Daarmee kan accreditatie beter worden ingebed in de normale cyclus van professionele ontwikkeling van bestuurders.

Bestuurders van samenwerkingsverbanden

Een afzonderlijk vraagstuk betreft de accreditatie van bestuurders van samenwerkingsverbanden. Hiervoor zijn vijf pilots uitgevoerd; alle vijf deelnemende bestuurders hebben het traject succesvol afgerond. Op basis hiervan is een rapport opgesteld vanuit het perspectief van de deelnemers. Daarnaast werkt de accreditatiecommissie aan een rapport vanuit het perspectief van de auditoren.
Na ontvangst van beide rapportages wordt bekeken welke conclusies uit de pilots kunnen worden getrokken en hoe het vervolg wordt ingericht. Centraal staat daarbij de vraag in hoeverre het bestaande beroepsprofiel voor bestuurders in het primair en voortgezet onderwijs voldoende aansluit op de specifieke rol van bestuurders van samenwerkingsverbanden. Die rol kent een eigen dynamiek en eigen verantwoordelijkheden. Het vraagstuk raakt bovendien niet alleen aan accreditatie, maar ook aan onderwerpen als competenties, complexiteit en arbeidsvoorwaarden. De uitkomsten van de pilots worden daarom in samenhang met deze bredere discussie bekeken.