Onder leiding van Bart, Frits en Marieke van de organisatie Gedragswerk gingen de aanwezigen aan de slag met het speciaal ontwikkelde spel ‘met je hart op tafel’. Centraal hierin stond de vraag hoe bestuurders kunnen bijdragen aan oplossingen voor thuiszitters en passend onderwijs. Een vraagstuk waarvoor geen eenvoudige oplossing bestaat en dat vraagt om anders kijken en denken. Tijdens het spel werden de deelnemers uitgedaagd vertrouwde kaders los te laten en vanuit hun pedagogische hart te kijken naar de werkelijkheid van de leerling.
Aan de start van deze interactieve spelvorm kreeg elk team een fictief innovatiebudget van twee honderdduizend euro (€200.000) dat zij over verschillende strategische thema’s op het scorebord moesten verdelen. Binnen een tijdsbestek van ongeveer twintig minuten bogen de deelnemers zich over de vraag waar het geld het beste kon worden ingezet. Het doel van deze oefening was niet om besluiten eindeloos kapot te redeneren, maar om met ‘het hart op tafel’ keuzes te maken op basis van visie en intuïtie. Na afloop van de inschrijftijd las spelleider Marieke voor elk thema een narratief voor, waarna direct zichtbaar werd of de gemaakte keuzes leidden tot een bonus of een boete.
De confrontatie met de uitkomsten van het spel maakte al snel de nodige tongen los en legde scherpe inhoudelijke dilemma's bloot. Zo werd zichtbaar hoe papierbeleid in de praktijk kan stagneren, geïllustreerd door de casus van een twaalfjarige leerling die al maanden thuiszit terwijl het beleid op papier al lang is vastgesteld.
Ook de reflex om veel geld uit te trekken voor verantwoording en dashboards leverde een afrekening op als het effect op het specifieke kind niet kon worden aangetoond.
De felste discussie ontstond rondom de themakaart over klassenverkleining. Waar meerdere teams dit zagen als een logische maatregel tegen werkdruk, bleek dit in het spel een kostbare valkuil te zijn die werd bestraft met een boete van veertig duizend euro vanwege het gebrek aan pedagogisch-didactisch bewijs.
Een ander centraal discussiepunt betrof de interpretatie van inclusief onderwijs: moeten alle kinderen koste wat het kost in hetzelfde fysieke schoolgebouw worden opgevangen, of gaat inclusie om het organiseren van passend onderwijs via een inclusieteam (naar het Italiaanse model)?
Daarnaast voerden de bestuurders een pittig debat over het strategisch verdelen van het innovatiebudget, waarbij de vraag centraal stond of men moest kiezen voor scherpe focus dan wel voor versnippering van de middelen. De uiteindelijke scores liepen dan ook sterk uiteen, variërend van een tekort van tien duizend euro tot een winnende score van een ton in de plus. De grote algemene winst was het aanwakkeren van de gesprekken, waar volgens voorzitter Jan Jacob van Dijk zeker een vervolg aan gegeven zal worden.
Terugblikkend op de bijeenkomst keek spelleider Marieke met veel voldoening en enthousiasme naar het verloop van de sessie: “Wat vooral opviel was de grote mate van betrokkenheid, passie en gezonde rivaliteit waarmee de bestuurders aan tafel zaten.” Volgens Marieke bracht het spelen met ‘het hart op tafel’ precies teweeg wat de bedoeling was: “Deelnemers durfden scherp met elkaar in debat te gaan over de vraag of hun beleid werkelijk landt op de werkvloer en bij de leerlingen, zonder dat de onderlinge verbinding verloren ging. De reflectie liet zien dat het maken van strategische keuzes pas echt betekenis krijgt wanneer bestuurlijke kaders worden gekoppeld aan emotionele betrokkenheid en een open dialoog.”